گياهان و جانوران دريايي ، انرژي خورشيد را در بدن خود ذخيره مي كردند . وقتي اين جانوران مي مردند بقاياي جسدشان به كف دريا مي رفت و در لايه اي زير مواد رسوبي ( ذرات ريز سنگ و ماسه ) مدفون مي شد هنگامي كه بقاياي آلي اين جانوران و گياهان در زير چندين لاي
  • 1397/2/2 4/22/2018 3:28:31 PM 4/22/2018 3:28:31 PM
  • 0
  • 55

مي گويند نفت از بقاياي موجودات زنده ي پيشين و بسيار قديمي  در دل زمين تشكيل شده است . ميليونها سال پيش ، بخشهاي وسيعي از خشكيهاي كنوني زير آب بوده وخورشيد بر پهنه گسترده آب و تمام موجودات زنده درون آن مي تابيد.

گياهان و جانوران دريايي ، انرژي خورشيد را در بدن خود ذخيره مي كردند . وقتي اين جانوران مي مردند بقاياي جسدشان به كف دريا مي رفت و در لايه اي زير مواد رسوبي ( ذرات ريز سنگ و ماسه ) مدفون مي شد هنگامي كه بقاياي آلي اين جانوران و گياهان در زير چندين لايه ماسه و لجن مدفون مي شد، مواد شيميايي و باكتريهاي گوناگون ، به فعاليتهاي خود ادامه مي دادند . البته هنوز به طور قطعي بر كسي روشن نشده است كه چگونه اين ميكروبها و مواد شيميائي در اثر فعل وانفعالاتي كه بر روي چربي و روغن موجودات زنده پيشين دريا انجام مي دادند باعث تبديل آنها به گاز مي شدند ولي پس از گذشت مدتهاي طولاني ، قطرات كوچك روغن سنگ يا ... نفت امروزي تشكيل مي شد . 

بعدها لايه هاي ماسه و لجن ورسي كه روي هم خوابيده بود به سنگهاي شني و آهكي تبديل شد . اين سنگها را سنگهاي رسوبي مي نامند . زيرا در اثر رسوبهاي پيش گفته تشكيل مي شدند . با گذشت زمان ، قطرات كوچك نفت به درون لايه هاي اين سنگهاي متخلخل رخنه كردند ودر آنجا ، به شكلي كه يك تكه اسفنج يا ابر را نگه ميدارند ، ماندگار شدند .

در طي ميليونها سال ، پوستهكرهزمين در حال حركت بوده است . بسترهاي پيشين درياها و نفت درونشان ، در برخي نقاط ، به خشكي تبديل شدند . برخي ديگر از همين بسترها در زير اعماق درياها قرار گرفتند ، سطح كرهزمين جابجا شد وشكل ظاهر قاره ها تغيير پيدا كرد.

به همين علت است كه امروزه برخي از لايه هاي سنگهاي نفت دار در اعماق خشكيها پيدا
مي شود و بيشتر ميدانها سرشار نفتي در مناطقي بياباني واقع شده اند . اين بيابانها ميليونها سال پيش، احتمالا جزء مناطق زير آب بوده اند .

 

گروههاي شيميايي جدول تناوبي

قليايي فلزيها

قليايي خاکيها

لانتانيدها

آکتينيدها

فلزات انتقالي

فلزات ضعيف

شبه فلزات

غير فلزات

هالوژنها

گازهاي کامل

 

 

در اينجا روشهاي ديگر براي نمايش جدول ارايه شده‌اند:

جدول استاندارد - جدول جايگزين - جدول ضد - جدول بزرگ - جدول عظيم - جدول عريض - جدول توسعه يافته - جدول ساختاري - فلزات و غير فلزات

کد رنگ براي اعداد اتمي:

  • عناصر شماره گذاري شده با رنگ آبي ، در دماي اتاق مايع هستند؛
  • عناصر شماره گذاري شده با رنگ سبز ، در دماي اتاق بصورت گاز مي باشند؛
  • عناصر شماره گذاري شده با رنگ سياه، در دماي اتاق جامد هستند.

 

رجوع به جدول تناوبي

اين نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ويکي‌پديا کمک کنيد.

فرض کنيد براي مثال بايد به يک حالتي با حجم متفاوت برسيم. واضح است که اگر تحول به آرامي انجام نشود، فشار به همراه دما براي مدت زيادي در اين حجم ثابت نخواهد ماند. در حالت کلي ، صحبت درباره هر فشار و دماي معيني بي‌معني خواهد بود، چون آنها در نقاط مختلف ، متفاوت خواهد بود. به علاوه ، توزيع فشار و دما در يک حجم فقط به حالتهايي اوليه و نهايي بستگي ندارد، بلکه به نحوه انجام اين تحول نيز وابسته است. بنابراين حالتهاي مياني در يک چنين فرايندي ، ناترازمند هستند. اين فرآيند ، فرآيند ناترازمندي (فرآيند عدم تعادل) ناميده مي‌شود.


فرآيند تعادلي

يک تحول مي‌تواند به طرق مختلفي تکامل يابد. يعني بي‌نهايت آرام صورت گيرد. بعد از يک تغيير بسيار کوچک در پارامترها ، تغيير بعدي تا رسيدن سيستم به حالت تعادل صورت نمي‌گيرد، يعني تمام پارامترها در سراسر سيستم ، با مقادير ثابت فرض مي‌شوند. بعد از آن مرحله بعدي صورت مي‌گيرد و به همين ترتيب ادامه مي‌يابد. بنابراين ، تمامي فرآيند شامل حالتهاي تعادلي متوالي است. چنين فرايندي، فرآيند تعادلي ناميده مي‌شود. در معادله حالت يک گاز ايده‌آل ، ، دو تا از پارامترها (هر کدام) مي‌توانند به عنوان پارامترهاي مستقل در نظر گرفته شوند و مشخص کننده فرآيند باشند. يک نمونه از اين فرآيند در انتقال از حالت و به حالت و در نظر گرفته مي‌شود. در هر نقطه از اين فرآيند ، دما منحصرا از معادله حالت بدست مي‌آيد.


فرآيندهاي برگشت پذير و برگشت ناپذير

فرآيندي که در تحول برگشت از حالت نهايي به حالت اوليه توسط حالت مياني ، نظير فرآيند جلو برنده ، انجام گيرد، فرآيند بازگشت پذير ناميده مي‌شود.


اگر فرآيند برگشت ، بوسيله همان حالت مياني غير ممکن باشد، فرآيند بازگشت ناپذير است.واضح است که يک فرايند غير تعادلي (ناتراز مندي) در حالت کلي نمي‌تواند برگشت پذير باشد. از طرف ديگر ، يک فرآيند تعادلي همواره برگشت پذير است. البته اين به آن معنا نيست که مفهوم فرآيند برگشت پذير ، معادل يک فرآيند بسيار آرام (کند) باشد. برخي فرآيندهاي بي‌نهايت آرام غير قابل برگشت (برگشت ناپذير) هستند. براي مثال تغيير شکل مومسان (پلاستيکي) جامدات ممکن است به صورت بي‌نهايت آرام صورت گيرد، ولي با وجود اين يک فرآيند برگشت ناپذير است.
بنابراين از اين پس فقط فرآيندهاي برگشت پذير را در نظر خواهيم گرفت. به مثالي در مورد انبساط همدما (تک دما) در يک گاز توجه کنيد. گازي با حجم اوليه در ظرفي که با پيستوني ..........مسدود شده است، قرار دارد. براي کنترل فشار پيستون روي آن دانه‌هاي شن و ماسه ريخته شده است. بعد از اينکه حجم گاز از به V افزايش يافت. انتقال بعدي دانه‌هاي شن و ماسه از روي پيستون متوقف مي‌شود. گاز مراحل متوالي را طي کرده است که در هر کدام از مراحل مقادير حجم و فشار معين بود، در حالي که درجه حرارت ثابت مي‌ماند. کار انجام گرفته توسط گاز برابر بيرون راندن هواي اتمسفري از حجمي است که اکنون توسط گاز در داخل سيلندر اشغال شده است و پيستون به همراه شن تا ارتفاع مشخصي بالا برده شده است. دانه‌هاي شن که به منظور بالا بردن پيستون تا ارتفاعهاي مختلف در آنجا قرار داده شده‌اند، برداشته مي‌شوند.

حال بياييد به تدريج پيستون را با دانه‌هاي شن پر کنيم که قبلا به منظور بالا بردن پيستون برداشته شده بودند و آن را به ارتفاع اوليه برسانيم. اين دانه‌هاي شن ، جرم پيستون را افزايش مي‌دهند. در نتيجه ، فشار گاز افزايش مي‌يابد و با شروع فشرده شدن ، حجم آن کاهش مي‌يابد. کل فرآيند در جهت معکوس انجام مي‌گيرد و دما به علت مبادله گرما با محيط پيرامون در يک مقدار ثابت باقي مي‌ماند. فشار گاز مربوط به هر کدام از وضعيتهاي سيلندر نظير فرآيند انبساط گاز است. در نتيجه ، با کاهش حجم ، گاز موجود در سيلندر تمامي حالتهاي فرآيند انبساط را طي مي‌کند. ولي اين بار نظم (ترتيب) در جهت عکس است.

وقتي که گاز تا حجم فشرده مي‌شود، پيستون همه دانه‌هاي شن را که قبلا برداشته شده بود، حمل مي‌کند. حال جرم پيستون به همراه شن برابر است. بنابراين کل سيستم به حالت اوليه برگشته است. انبساط و فشرده شدن (انقباض) گاز به صورت معکوش صورت مي‌گيرد.

همچنين گاز مي‌تواند به صورت بازگشت ناپذير انبساط يابد، براي مثال با برداشتن سريع تمامي دانه‌هاي شن از روي پيستون ، وقتي که پيستون در پايين‌ترين موقعيت است. در اين صورت جرم پيستون بدون شن به اندازه کافي سبک خواهد بود. تحت اين شرايط ، پيستون با شتاب زيادي به سمت بالا حرکت خواهد کرد و در نتيجه حجم گاز افزايش خواهد يافت. در اين حالت درجه حرارت تغيير مي‌کند و در قسمتهاي مختلف حجم سيلندر مقادير متفاوتي را خواهد داشت و فقط حجم گاز مقدار معيني را دارا خواهد بود. حالت گاز موجود در سيلندر با هيچ يک از مقادير P و V قابل توصيف نيست. بدين علت فرآيند نمي‌تواند با يک خط پيوسته نظير فرآيندهاي برگشت پذير نمايش داده شود.


نکته 1
تمامي حالتهاي مياني در يک فرآيند تعادلي ، حالتهاي متعادل هستند. در حاليکه حالتهاي مياني در يک فرآيند ناترازمند ، شامل حالتهاي ناترازمندي هستند فرآيندهاي تعادلي برگشت پذير هستند، در حاليکه فرآيندهاي ناترازمندي ، برگشت ناپذير هستند
يک فرايند بي‌نهايت آرام (کند) لزوما يک فرآيند تعادلي و برگشت پذير نيست.

نکته 2
تغيير حالت در يک سيستم همواره با يک تحول به حالت غير تعادلي يادآوري مي‌شود. هر چه تغيير در سيستم سريع‌تر صورت گيرد، اهميت انحراف از حالت غير تعادلي بيشتر مي‌شود. براي برگشت به حالت تعادل مقدار زمان زيادي لازم است. از اين رو با تغيير حالت سيستم به صورت بسيار آرام ، ما سيستم را از حالت تعادل خارج نخواهيم کرد و از طرف ديگر ، با زمان‌دهي کافي به سيستم براي برگشت به حالت تعادل در هر مرحله مياني ، سيستم از حالت تعادل خارج نخواهد شد. در نتيجه سيستم حالتهاي تعادلي متوالي را طي خواهد کرد.


تقريبي در نظر گرفتن اين اظهارات و فرض کردن اين که سيستم فقط يک رشته حالتهاي نزديک تعادلي و نه خود تعادلي را طي مي‌کند، کاملا اشتباه است و در واقع خود حالت تعادل توسط افت و خيزهايي بوسيله حالتهاي غير تعادلي بدست مي‌آيد. بنابراين اگر حالتهاي نزديک تعادل با حالتهاي تعادلي بوسيله مقدار کوچکي نسبت به حالتهاي افت و خيز تفاوت داشته باشد، آنها به سادگي مي‌توانند به عنوان حالتهاي تعادلي در نظر گرفته شوند. اين مطلب همواره مي‌تواند حاصل شود، به شرطي که فرآيند به اندازه کافي آرام انجام گيرد.

 

 

نظرات 0
برای ارسال دیدگاه وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود به حساب کاربری ایجاد حساب کاربری
مریم زمانی
چگونه نفت در كره زمين تشكيل شد؟
زیگماوب